تصحيح و مقابلهء كتب ، در آن‌جا حاضر مىشدند . او تصنيفات بسيارى داشت كه بالغ بر 200 كتاب و رساله و اغلب در ابواب مختلف فقهى بود . برجسته‌ترين كتاب وى تفسير قرآن اوست و تنها كتاب او مىباشد كه تا زمان ما باقى مانده است . « 1 » شاگردان بىشمار عياشى در سمرقند ، پس از وى ادامه‌دهندهء فعاليت حوزهء سمرقند بودند كه در كتاب‌هاى رجالى نام بسيارى از آن‌ها ذكر شده است و از آن جمله زيد بن احمد خلقى ، ابراهيم حبوبى ، احمد بن صفار ، جعفر بن محمد بن چاچى ، احمد بن يعقوب سنايى و جعفر بن ابى جعفر سمرقندى مىباشند . « 2 » يكى از نزديك‌ترين شاگردان عياشى ، حيدر بن محمد بن نعيم سمرقندى است كه با مكتب علمى و حديثى قم رابطهء نزديكى داشت . به گفتهء شيخ طوسى وى كليهء مصنفات و اصول شيعه را از طريق ابن الوليد قمى ، ابن ادريس و ابن قولويه ، فقيهان و محدثان قمى ، روايت مىكرد . او هم‌چنين راوى تمامى مصنفات عياشى از طريق ابو عمرو كشى بود . « 3 » طوسى اظهار داشته است كه او هزار كتاب از كتاب‌هاى شيعه را به قرائت و يا اجازه روايت مىنمود و با محمد بن مسعود عياشى در روايات بسيارى شريك بود . او سپس كتاب‌هاى سمرقندى او را برمىشمرد . « 4 » جعفر بن محمد ، پسر عياشى ، از شاگردان ممتاز پدر و راوى كتب وى بود و لذا در سلسله سند روايات پدرش قرار داشت . « 5 » شاگردان عياشى كتاب‌ها و تأليفات ارزنده و متعددى عرضه كردند و موجب گسترش حوزهء علمى سمرقند و ارتباط آن با ديگر مراكز علمى شيعه شدند .

--> ( 1 ) . همو ، الفهرست ، ص 396 . ( 2 ) . همو ، رجال ، ص 439 ، 459 ، 473 . ( 3 ) . همو ، الفهرست ، ص 166 . ( 4 ) . همان ، ص 463 . ( 5 ) . ابطحى ، همان ، ص 439 .